Rekowo

1. NAZWY DAWNE
2. PIERWSZA WZMIANKA
3. HISTORIA
4. INSTYTUCJE KOŚCIELNE I ŚWIECKIE
5. DWÓR l PAŁAC
6. FOLWARK
7. PRZEMYSŁ, TECHNIKA
8. ZIELEŃ KOMPONOWANA, CMENTARZE
9. UKŁAD WSI
10. UKŁAD ZAGRÓD
11. ZABUDOWA
12. STAN ZACHOWANIA
13. WNIOSKI KONSERWATORSKIE
14. POSTULUWANE OPRACOWANIA PLANISTYCZNE
15. POSTULOWANE PROGRAMY BADAWCZE, DOKUMENTACJE
16. KIERUNKI ROZWOJU

początek strony

NAZWY DAWNE: Reco (1187r.), Recow (1226 r.) Reckow (do 1945 r.)

początek strony

PIERWSZA WZMIANKA - 1173 r.

początek strony

HISTORIA / zarys /:

Wieś przekazana około 1173 - 1176 roku przez kasztelana szczecińskiego Warcisława Świętoborzyca opactwu cystersów w Kołbaczu. Znalazła się wśród sześciu wsi pierwszego uposażenia klasztoru na Pomorzu Zachodnim. Obok wsi cystersi założyli własne gospodarstwo, wymieniane w 1345 i 1355 roku. W inwentarzach z 1541 roku sporządzonych podczas sekularyzacji dóbr klasztornych (1535 r.) i ustanawiania domeny książęcej, odnotowano: "wieś z 10 łanami oraz mały folwark". Stanowiła duże gospodarstwo cystersów.

W regestrach dóbr królestwa pruskiego z 1786 roku zarejestrowano:

• gospodarstwo sołtysa,
• 8 gospodarstw chłopskich,
• 4 zagrodnicze,

Łącznie 27 domostw.

W 1868 roku odnotowano:

• gospodarstwo sołtysa,
• 8 gospodarstw chłopskich,
• 4 zagrodnicze,
• 2 chałupników

Łącznie 31 budynków mieszkalnych.
W roku 1925 zabudowa mieszkalna składa się z 33 budynków
Liczba mieszkańców: 1868 rok - 264 osoby, 1925 rok - 168 osób.
początek strony

INSTYTUCJE-KOŚCIELNE I ŚWIECKIE:

• Kościół - wzmianka o filialnym kościele w Rekowie pochodzi z 1786 roku, potwierdzona w zapiskach w 1868. Na uposażenie parafii i filii w Rekowie przeznaczono ponad 10 ha ziemi uprawnej. Kościół postawiono w konstrukcji ryglowej w XVIII wieku. Obecnie nie istnieje. Rozebrany w 1950 r.
• Szkoła - wzmiankowana pierwszy raz w 1786 roku, potwierdzona w 1868. W tym też czasie na utrzymanie szkoły było przeznaczonych ponad 2 ha gruntów. Obecnie lokalizacja szkoły nieznana.
• Świetlica - istniejący budynek świetlicy (przylegający do domu nr 7) pochodzi z początku XX w.

początek strony

DWÓR I PAŁAC: /nie odnotowano/

początek strony

FOLWARK:

Folwark założony przez cystersów kołbackich. O jego istnieniu wzmiankowano w 1345, 1355, 1540 roku. Później nie odnotowywany w piśmiennictwie. Na mapie z lat 80-tych XIX wieku, nieczytelny.

początek strony

PRZEMYSŁ I TECHINIKA:

Wiatrak - postawiony na wyniesieniu na wschód od wsi. Zaznaczony na mapie z lat 20-30-tych XX wieku. Obecnie nie istnieje.

początek strony

CMENTARZE, ZIELEŃ KOMPONOWANA:

Cmentarz przykościelny - na centralnym placu wsi, otoczony kamiennym murem (XVIII w.?). Obsadzony wokół szpalerem lipowym w ilości 20 sztuk lip o obwodzie około 120 cm każda.

początek strony

UKŁAD WSI:

1. lokacyjny - placowa wieś w formie okolnicy, charakterystycznej dla średniowiecznych wsi o rodowodzie słowiańskim. Forma zabudowy nielicznie zachowana na całym Pomorzu Zachodnim.
2. przekształcenia/zmiany - wieś rozbudowana od średniowiecznego układu, w kierunku zachodnim, w formie ulicówki o łukowym przebiegu ulicy. Data rozbudowy nieznana. Nowa ulica zaznaczona na mapie z 1at 80-tych XIX wieku.
3. współczesny - zachowana forma wsi okolnicowej, z zagrodami zwarcie otaczającymi owalny plac, na którym stał kościół. Wyburzone dwie zagrody we wschodniej części wsi. Nie istnieje kolonia po zachodniej stronie średniowiecznej wsi.

początek strony

UKŁAD ZAGRÓD:

1. dominujący tradycyjny - duże zagrody chłopskie z chałupą posadowioną na froncie siedliska. z reguły kalenicowa - forma A
2. uzupełniający tradycyjny - małe zagrody 2-3-budynkowe zlokalizowane przy ulicy po zachodniej stronie wsi (obecnie wyburzone) - forma D
3. współczesny - czytelne, dobrze zachowane tradycyjne formy dużych zagród chłopskich oraz mniejsze zagrody chałupników.

początek strony

ZABUDOWA:

1. mieszkalna - najstarsze chałupy nr 2 i 3 z czwartego ćwierćwiecza XIX wieku zachowały ryglową, wtórnie otynkowaną, konstrukcję ścian. Typ - IV. Na przełomie XIX / XX wieku nastąpiła wymiana zabudowy mieszkalnej i pobudowano nowe domy murowane z bogatym eklektycznym wystrojem elewacji. Typ - V. Najnowszy budynek mieszkalny nr 9 pochodzi z 1at 20-30-tych XX wieku.
2. gospodarcza - charakterystyczna dla większości zagród stodoła szachulcowa, wtórnie przemurowywana w polach międzyryglowych cegłą, z charakterystyczną -szalowaną deskami- drewnianą, górną partią. Datowana na czwarte ćwierćwiecze XIX wieku. Budynki inwentarsko - gospodarcze ceglane, datowane na koniec XIX wieku.

początek strony

STAN ZACHOWANIA: - ocena walorów zabytkowych miejscowości

Miejscowość z zachowanym krajobrazem kulturowym o walorach zabytkowych, z dobrze czytelnym średniowiecznym układem okolnicowym. Układ okolnicowy wsi stosunkowo jednorodny, dobrze zachowany z zespołem zabudowy historycznej, mieszkalnej i gospodarczej z XIX/XX wieku. Zawiera pojedyncze przykłady obiektów starszych (4 ćw. XIXw.) i młodszych (lata 20-30 XXw.).

początek strony

WNIOSKI KONSERWATORSKIE:

Propozycje ochrony strefowej:

1. strefa "B" - obejmująca układ przestrzenny wsi owalnicowej, z parcelą kościelną, zabudową mieszkalną i gospodarczą i innymi elementami historycznego zagospodarowania wsi (zieleń wysoka, brukowa nawierzchnia ulicy)
2. strefa "E" - ekspozycji sylwety wsi od strony dojazdu z Bielkowa (od wschodu)

UWAGA: zabudowa o wartościach zabytkowych (chroniona).

Obiekty objęte nadzorem Konserwatora Zabytków

• teren parceli kościelnej z murem, zielenią i reliktami nagrobków (przewidziany do wpisu do rejestru)
• świetlica z początku XX wieku,
• budynki mieszkalne z XIX i XX wieku Nr 2, 3, 6, 7, 9, 11, 12,
• bruki kamienne z XIX wieku na ulicy wokół centralnego placu.

Proponuje się wprowadzenie następujących stref ochrony konserwatorskiej:

• obejmująca układ przestrzenny wsi owalnicowej, z parcelą kościelną, zabudową mieszkalną i gospodarczą i innymi elementami historycznego zagospodarowania wsi (zieleń wysoka, brukowa nawierzchnia ulicy).

Przewiduje się stworzenie strefy ochrony krajobrazu:

• teren cmentarza z przełomu XVIII/XIX wieku.

początek strony

POSTULOWANE OPRACOWANIA PLANISTYCZNE:

Szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego - ochrony owalnicowej wsi z zabudową. Projekt budynku mieszkalnego i zagospodarowania siedliska, oparty na lokalnych wzorcach, do wykorzystania przy uzupełnianiu zabudowy na pustych siedliskach.

początek strony POSTULOWANE PROGRAMY BADAWCZE, DOKUMENTACJE:

• Szczegółowe wytyczne konserwatorskie do planu zagospodarowania.
• Projekt odbudowy kościoła.

początek strony

KIERUNKI ROZWOJU:

Rekowo to strefa pod rozwój funkcji osadniczej. Dla możliwości rozwoju układu funkcjonalno-przestrzennego wsi wyznacza się tereny po wschodniej stronie istniejącego układu zabudowy, wzdłuż istniejącej drogi prowadzącej przez wieś w kierunku północnym. Tereny te przeznacza się pod rozwój funkcji podmiejskiego osadnictwa mieszkaniowego.